دیار من کوخِرد

      در باب تاویل متن بارها سخن شنیده ام و کتاب خوانده ام. تاویل و تفسیر متون به گونه ای که افاده مفهومی غیر از معنای ظاهری آن کند برای اکثریت غیر قابل پذیرش می نماید لیکن راز ماندگاری متون مشهور ، نتیجه تاویل است.  به نظر می رسد که متون ادبی به همین چند گانگی برداشت است که خوشایند ادب دوستان می نماید.

      قصد آن ندارم که اذهان خواننده را در این مختصر درگیر تاویل و هرمنوتیک و مسائل آن نمایم1 ؛ اما آنچه شایسته تدبر است ارتباط تاویل و تاریخ شفاهی است. گرچه تاریخ مکتوب بنظر می آید که خالی از تفسیر و تاویل باشد اما در جایی که من زندگی می کنم تاریخ مکتوب وجود ندارد. فقط سینه مردم این دیار بسان گیرنده ای تاریخ را در خود ضبط کرده و نسل اندر نسل انتقال داده است.

     آنچه که کار تاریخ نگاری را با دشواری مواجه می کند ، رعایت امانت در نگارش این تاریخ شفاهی و تفسیر و تاویل درست آن می باشد. خوشبختانه آثار به جا مانده خود گواه شایسته ای برای نقالی و روایت تاریخ دیار کهن کوخرد یا هر جای این استان می باشد ؛ بگونه ای که در بسیاری موارد روایت های موجود منطبق با آثار بجا مانده می باشد. همین قدر می دانیم که بر اثر سیلابی بزرگ شهر سیبه در زیر لایه هایی از خاک و سنگ مدفون شد ، طوری که چند سال پیش یکی از اهالی در حال حفاری چاه ، سنگ آسیابی را در چند متری عمق زمین پیدا کرد2. نشانه دیگر حمام سیبه3 است که هم اکنون فقط سقف گنبدی ویران آن از زیر خاک پیداست و لاغیر.  چاه عالی ، سنگ های آسیاب سترگ که تا چند سال قبل در کنار (برکه گرد) قرار داشت و نمی دانم چه شد ، رشته های قنات ، بن خیر4 ، کارم سورا5و ... همه و همه نشانه هستند.

      مورخ خوب آن است که با اندیشه ای تاویل گرایانه و با توجه به نشانه های موجود ، تاریخ شفاهی را مکتوب سازد. سیر پیشرونده پارگی زنجیره ارتباط با گذشتگان انجام این کار شایسته را ضروری می نماید.

1-       برای مطالعه و درک مفهوم تاویل به کتاب «آفرینش و آزادی» اثر بابک احمدی ، نشر مرکز ، چاپ دوم ، 1378 مراجعه فرمایید.

2-       چاه کشاورزی مرحوم ابولقاسم(به نقل از یکی از اهالی کوخرد که نامش در خاطرم نمانده است.)

3-      به حمام خونی یا خانی نیز مشهور است. حمامی به سبک حمام وکیل در شیراز اما بسیار کهن تر.

4-       خانه و محلی برای تجمع مردم و بیتوته کاروان های عبوری.

5-      یا همان کاروانسرا که اگر هم اکنون وجود داشت هر بیننده ای شگفت زده می شد. متاسفانه در اثر جهالت عده ای همچون مسجد قبله خراب شد.